وبلاگ شخصی یک آموزگار
وبلاگی جهت استفاده دانش آموزان و معلمان ابتدایی
بیست و دوم بهمن 1388 :: 2:43 بعد از ظهر ::  نويسنده : عثمان فدوی

شيــــوه گـــــردش علمـــــي

گردش علمي به دانش آموزان امكان مي دهد كه از طريق مشاهده طبيعت, وقايع, فعاليت ها, اشياء و مردم تجزيه علمي بدست آورد. در گردش علمي دانش آموزان با مشاهده واقعيتها مي توانند مفاهيمي را كه در در كلاس مورد بحث قرار مي گيرد, بهتر در ذهن خود بپرورانند و معلم مي تواند با استفاده از اين شيوه كنجكاوي فراگيران را درباره موضوعي خاص بر انگيزد. در بعضي موارد, مي توان از گردش علمي براي جمع آوري اطلاعات لازم براي انجام گرفتن آزمايش, يا يك پروژه, بهره گرفت. مثلاً اگر هدف درس( شناختن كانيهاي داراي ارزش اقتصادي ) باشد مي توان دانش آموزان را به چند معدن برد تا كانيهاي مختلف را جمع آوري كنند و آنها را در كلاس, بعد از آزمايشهاي لازم, بشناسند.

وظایف فراگیران دریک گردش علمی

1- گوش دادن فراگیران به توضیحات معلم و احیانا"کارشناسان .

 

2- طرح سوالات احتمالی ایجاد شده با افراد مطلع حاضرو معلم جهت رفع ابهامات .

 

3- یادداشت نکاتی در مورد دستگاه ها و کاربرد آن ها

 

4-تهیه فیلم وعکس از نمونه وسایل و امکانات مرکز هواشناسی با اجازه مسئولان

 

5- انتخاب و جمع آوری نمونه ها جهت ارائه بعد از گردش علمی .

 

6- مراجعه به کتاب ها و جداول به منظور شناسایی نمونه های جمع آوری شده.

 

7- تنظیم گزارش گردش علمی به منظور ارائه در کلاس و رفع اشتباهات احتمالی فراگیران

 جهت یادگیری بهتر .

وظایف معلم

 

1- تعيین اهداف آموزشی گردش علمی(در تدوین اهداف دو نکته قابل وصول بودن و هماهنگی آنها باید مورد توجه قرار گیرد).

2- تعیین موارد و مطالبی در گردش علمی قابل اجراست .

 

3- طراحی و برآوردخدمات و امکانات لازم .

 

4- انتخاب مدت زمان و مسیر گردش علمی بر حسب اهداف آموزشی

 

5- انتخاب پدیده ها و نقاطی که در طول مسیر باید مور توجه قرار گیرد تا فراگیران با مشخصات آشنا شوند.

6- تعیین وظایف فراگیران در هر مرحله از گردش علمی.

 

 7- اطلاع دادن به اولیا و کسب اجازه از آنها و در صورت نیاز استفاده از همکاری آنها.

 

8- توجیه دانش آموزان نسبت به اهداف گردش علمی.

 

9- نظارت و کنترل میزان مشارکت فعال فراگیران در طول گردش.

 

10- راهنمایی فراگیران در انتخاب و جمع و یادداشت برداری.

 

11- مشاهده گزارش های تهیه شده توسط فراگیران و ارزشیابی آنها بعد از گردش علمی.

 

12- انتخاب گزارش های برتر جهت ارائه در کلاس توسط فراگیران.

 

13- ارائه نظرات تکمیلی و اصلاح اشتباحات احتمالی فراگیران توسط معلم.

 

محاسن و مزیت گردش علمی

 

چنانچه گفته شد مستلزم تجربه کردن فراگیر و تعامل وی با محیط است که اگر تجربه از حالت ذهنی و غیر مستقیم به صورت عینی و مستقیم تبدیل شود یادگیری می تواند از عمق و پایداری بیشتری برجوردار شود ضمن اینکه تجربه علمی و برخورد مستقیم غالبا"با رغبت و علاقه مندی بیشتری  همراه است که محاسن گردش علمی بطور مختصر در زیر عنوان می شود.

 

1- تنوع در محیط و منابع یادگیری.

 

2- کاهش کسالت ناشی از یکنواختی روش تدریس.

 

3- افزایش انگیزه فراگیران و ترغیب آنها به مشارکت فعال.

 

4- فراهم ساختن فرصت جهت مشاهده و تجربه مستقیم برای فراگیران.

 

5- تقویت قدرت مشاهده و دقت نظر در برخورد ها.

 

6-تقویت روحیه تعاون و همکاری بین اعضای گروه .

 

7- یادگیری بهتر و فراموشی کمتر.

 

8- معنی دار کردن درس.

 

9- تقویت روابط انسانی و پرورش جنبه های اخلاقی.

 

10- تحقق هر سه جنبه دانش افزایی، مهارت آموزی و تغییر نگرش.

 

محدودیت ها و مشکلات گردش علمی

 

در نظام آموزشی جامعه ما بخش زیادی از یادگیری از طریق حس شنوایی انجام می شود. ولی باید به این نکته واقف باشیم بخش عمده یادگیری از طریق بقیه حواس مثل بینایی، لامسه و بویایی و چشایی صورت می گیرد.تنی سون می گوید  « ارزش یک تصویردر یاد گیری بیش از هزار کلمه است» حال آنکه اگر تصویرهایی که فراگیر رویت می کند زنده و سه بعدی باشد ارزش یادگیری آن دهها برابر است.متاسفانه با وجود اینکه گردش علمی برای تدریس مطالب زمین شناسی یکی از روش های مفید می باشد ولی مشکلات فراوانی که بر سر راه معلمان قرار دارد موجب می شود که معلمان کمتر به این روش توجه داشته باشند واگر گردشی هم در طول سال صورت بگیرد فقط جنبه تشریفاتی دارد و کمتر به اهداف آموزشی آن توجه می شود. در زیر به برخی از این مشکلات اشاره می شود.

1- بازدید علمی خوب، به صرف وقت زیادی نیاز دارد.

2- مهمترین مشکلی که در اجرای یک گردش علمی بر سر راه معلم زمین شناسی وجود دارد ترس ازبروز حوادث حین گردش است.

 

3- نبودن هزینه کافی جهت اجرای بازدید علمی.

 

4- در صورتی که گردش علمی فاقد کنترل لازم باشد فراگیران آن را اتلاف وقت تلقی می کنند نه فعالیت آموزشی.

 

5- عدم همکاری عوامل اجرایی مدارس و ادارات آموزش وپرورش.

 

6- عدم برخورداری نگرش اولیاء نسبت به روش گردش علمی.

 

 

ویژگی های یک بازدید خوب

 

 يك گردش علمي بايد در سطح بالایی برنامه ریزی و سازماندهی شده باشد و از فراگیران خواسته شود آنچه در طول بازدید تجربه کرده اند بصورت مکتوب و مشروح به مربی ارائه دهند. مربی نیز می تواند پرسشهایی را مطرح کند تا فراگیران به پاسخ دهند و در طول بازدید فقط شنونده نباشند و به طور فعال در یادگیری مشارکت داشته باشند.یک گردش علمی خوب مستقیما"به اهداف یادگیری دروس قبلی و آینده ربط دارد و موجب تغییر نگرش و ایجاد مهارت می گردد.

 

منابع

 

- تیم ونتیلینگ (1376). برنامه ریزی برای آموزش اثر بخش (ترجمه دکتر محمدچیذری).انتشارات دانشگاه تربیت مدرس.

- صفوی،امان الله (1372). کلیات روش ها و فنون تدریس. چاپ و نشر ایران.

- صفوی،امان الله (1375). کلیات روش ها و فنون تدریس. ( ترجمه و گرد آوری). نشر معاصر، چاپ ششم.

 

- میرزابیگی علی(1380). برنامه ریزی درسی وطرح درس درآموزش رسمی و تربیت نیروی انسانی.انتشارات یسطرون.

 

http://geoaria.blogfa.com

پيوندها
 
 
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است |طراحی : پیچک